หน้าแรก > สาระน่ารู้ > บทความ MU HR > เดือนมกราคม
    บทความ Division of Human Resource   

เดือนมกราคม   
 
ระบบแท่งกับข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา
 อร่ามศรี   วิชิรานนท
หัวหน้าฝ่าย HRM
กองทรัพยากรบุคคล ม.มหิดล

 

     แม้ว่ามหาวิทยาลัยมหิดลได้เปลี่ยนสถานภาพเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐที่ไม่ใช่ส่วนราชการแล้ว ตั้งแต่วันที่ ๑๗ ตุลาคม ๒๕๕๐ แต่ยังคงมีบุคลากร
ที่ดำรงสถานภาพเป็นข้าราชการอีกเป็นจำนวนมากประมาณ ๗,๐๐๐ ราย

    ข้าราชการที่ปฏิบัติงานในมหาวิทยาลัยเป็นข้าราชการพลเรือนประเภทหนึ่งซึ่งมิใช่ข้าราชการพลเรือนสามัญ มีชื่อเรียกเฉพาะว่า ข้าราชการพลเรือนใน
สถาบันอุดมศึกษา มีคณะกรรมการข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา หรือเรียกชื่อย่อว่า “ก.พ.อ.” เป็นองค์กรกลางการบริหารงานบุคคล ส่วนข้าราชการ
พลเรือนสามัญนั้นจะขึ้นตรงต่อคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน หรือ ก.พ. ซึ่งเป็นชื่อที่ข้าราชการคุ้นเคยกันเป็นอย่างดี

    ช่วงระยะเวลา ๑ ปีที่ผ่านมามีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นทั้งภายในและภายนอกมหาวิทยาลัย การเปลี่ยนแปลงภายในที่เห็นได้ชัดก็คือ มหาวิทยาลัยแปรสภาพ
จากมหาวิทยาลัยที่เป็นส่วนราชการเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐที่มิใช่ส่วนราชการ มีการออกข้อบังคับ ประกาศต่างๆ เพื่อรองรับการดำเนินการด้านการ
บริหารงานบุคคล ที่ยังคงทยอยประกาศใช้ไปเรื่อยๆ ตามความจำเป็นเร่งด่วน ส่วนการเปลี่ยนแปลงภายนอกนับได้ว่า เป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญของ
ข้าราชการพลเรือนสามัญ เนื่องจากมีการประกาศใช้พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ.๒๕๕๑ ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๒๖ มกราคม ๒๕๕๑
และมีบทเฉพาะกาลกำหนดให้แก้ไขกฎหมายและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง จัดทำมาตรฐานกำหนดตำแหน่ง จัดตำแหน่งข้าราชการเข้าประเภทตำแหน่ง สายงาน
ระดับตำแหน่งตามมาตรฐานกำหนดตำแหน่งและประกาศให้ทราบ ทั้งนี้ ต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน ๑ ปี นับแต่วันที่ พ.ร.บ.ใช้บังคับ
(คือภายใน ๒๕ มกราคม ๒๕๕๒)

    จากการที่มีข่าวคราวประชาสัมพันธ์ความเคลื่อนไหวในช่วงต้นเดือนถึงกลางเดือนธันวาคมของ ก.พ. ผ่านทางสื่อต่างๆ อาทิ โทรทัศน์ หนังสือพิมพ์
websiteระยะนี้ข้าราชการของมหาวิทยาลัยจึงมีการตื่นตัวสนใจกังวลใจในสิ่งที่คิดว่าจะเข้ามากระทบอย่างเห็นได้ชัดสังเกตได้จากประเด็นคำถามเกี่ยวกับ
เรื่องดังกล่าวที่เกิดขึ้นเป็นจำนวนมากเช่นเมื่อปรับเปลี่ยนไปสู่ระบบแท่งแล้วจะเกิดผลกระทบต่อตนเองอย่างไรบ้างตำแหน่งที่ดำรงอยู่จะเข้าสู่แท่งไหนระดับใด
จะได้รับเงินเดือนเพิ่มขึ้นหรือไม่คนเงินเดือนเต็มขั้นจะเป็นอย่างไร จะเสียสิทธิที่เคยได้รับอยู่เดิมทั้งเรื่องค่าตอบแทนและสิทธิประโยชน์หรือไม่จะต้องปรับ
เปลี่ยนตั้งแต่เมื่อใดหลายท่านอาจต้องการทราบคำตอบเพื่อนำไปเปรียบเทียบประกอบการตัดสินใจว่าจะเป็นข้าราชการต่อไปหรือจะเปลี่ยนเป็นพนักงาน
มหาวิทยาลัยดีหรือไม่

     เพื่อเป็นการไขข้อข้องใจให้ได้ทราบข้อมูลที่ถูกต้องจึงขอถือโอกาสนี้ชี้แจงว่า การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจากการยกเลิกระบบซีเข้าสู่ระบบแท่งนั้นบังคับใช
้เฉพาะข้าราชการพลเรือนสามัญที่สังกัด ก.พ. เท่านั้น ข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษายังไม่สามารถเปลี่ยนแปลงใดๆจนกว่า ก.พ.อ.จะกำหนดหรือ
ประกาศออกมา และในระหว่างนี้มีพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๕๑ ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษา
วันที่ ๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๑ มาตรา ๑๖ กำหนดไว้ว่า
     ในระหว่างที่ยังมิได้มีการปรับปรุงอัตราเงินเดือนและเงินประจำตำแหน่งของข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษาให้สอดคล้องกับตำแหน่งข้าราชการ
พลเรือนในสถาบันอุดมศึกษาตามพ.ร.บ.ฯ นี้ ให้ข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษายังคงได้รับเงินเดือนและเงินประจำตำแหน่งตามกฎหมายว่าด้วย
เงินเดือนและเงินประจำตำแหน่งที่ใช้บังคับอยู่ในวันที่ พ.ร.บ. นี้ใช้บังคับ (๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๑) ไปพลางก่อน จนกว่าจะมีการปรับปรุงอัตราเงินเดือนและ
เงินประจำตำแหน่งให้สอดคล้องกับตำแหน่ง ส่วนการกำหนดว่าตำแหน่งใดให้ได้รับเงินเดือนและเงินประจำตำแหน่งในอัตราเท่าใดนั้น ให้เป็นไปตาม
หลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่ ก.พ.อ. กำหนดโดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตร

     สรุปได้ว่า ในขณะนี้ข้าราชการพลเรือนในมหาวิทยาลัยมหิดลที่ยังไม่เปลี่ยนสถานภาพเป็นพนักงานมหาวิทยาลัยยังคงอยู่ในระบบซีและรับเงินเดือนตาม
บัญชีเงินเดือนเดิม ไม่ต้องเปลี่ยนแปลงตาม ก.พ.เท่าที่ทราบความคืบหน้าของ ก.พ.อ. ก็คือ ได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการชุดหนึ่งเพื่อศึกษา วิเคราะห์การ
ดำเนินการในเรื่องนี้แล้ว ซึ่งแนวโน้มของระบบบริหารงานบุคคลของสถาบันอุดมศึกษาที่ผ่านมา ก.ม.(เดิม) มักถือปฏิบัติตาม ก.พ. แต่ครั้งนี้มีความต่างใน
แง่ของการกำหนดตำแหน่ง กล่าวคือ ตำแหน่งประเภทวิชาการของ ก.พ. หมายถึง ตำแหน่งที่เริ่มต้นจากระดับ ๓ บรรจุผู้มีคุณวุฒิปริญญาตรีขึ้นไป ซึ่ง
จำแนกเป็น ๔ ระดับ ตามที่ระบุไว้แล้วข้างต้นส่วนตำแหน่งวิชาการของ ก.พ.อ. เป็นตำแหน่งซึ่งทำหน้าที่สอนและวิจัย ได้แก่ ตำแหน่งอาจารย์
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ รองศาสตราจารย์ และศาสตราจารย์ นอกจากนี้ตำแหน่งบริหารของ ก.พ. และ ก.พ.อ. ก็ยังคงมีความต่าง จึงไม่แน่ใจว่าระบบแท่งของ
ก.พ.อ. จะออกมากี่แท่ง เหมือนหรือแตกต่างจาก ก.พ. อย่างไร
     ถึงแม้เรายังไม่ต้องตามแบบ ก.พ. แต่เพื่อเป็นการเสริมความรู้ ความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงของ ก.พ. จะประมวลประเด็นฯสำคัญของ พ.ร.บ. ระเบียบ
ข้าราชการพลเรือน พ.ศ.๒๕๕๑ ว่า พ.ร.บ.ฯ ฉบับนี้ยึดหลักการจัดระเบียบข้าราชการพลเรือนเพื่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์ในภารกิจภาครัฐที่มีความทันสมัย ยืดหยุ่น
คล่องตัวและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น โดยข้าราชการต้องเป็นผู้ที่มีคุณภาพ คุณธรรม และคุณภาพชีวิตที่ดีโดย
     -   ยกเลิกระบบจำแนกตำแหน่งแบบ “ซี” เดิมที่มี ๑๑ ระดับที่ใช้มานานตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๑๘ มาเป็นระบบการจำแนกตำแหน่งหรือ “ระบบแท่ง”
ที่มี ๔ ประเภท ตามลักษณะงาน ดังนี้

     ๑. ตำแหน่งประเภทบริหาร ได้แก่ บริหารระดับสูง บริหารระดับต้น
     ๒. ตำแหน่งประเภทอำนวยการ ได้แก่ อำนวยการระดับสูง อำนวยการระดับต้น
     ๓. ตำแหน่งประเภทวิชาการ ได้แก่ ระดับทรงคุณวุฒิ ระดับเชี่ยวชาญ ระดับชำนาญการพิเศษ และระดับปฏิบัติการ
     ๔. ตำแหน่งประเภททั่วไป ได้แก่ ระดับทักษะพิเศษ ระดับอาวุโส ระดับชำนาญงาน และระดับปฏิบัติงาน

     -   ปรับปรุงระบบค่าตอบแทนโดยยกเลิกบัญชีเงินเดือนเดิมที่มีเพียงบัญชีเดียวแต่ใช้กับทุกตำแหน่งมาเป็นระบบเงินเดือนใหม่ที่มีบัญชีเงินเดือน ๔
บัญชีตามประเภทตำแหน่ง และมีโครงสร้างบัญชีเงินเดือนแบบช่วงเงินเดือนที่กำหนดเฉพาะอัตราเงินเดือนขั้นสูง อัตราเงินเดือนขั้นต่ำ และขั้นต่ำชั่วคราว
(กรณีที่เงินเดือนยังไม่ถึงขั้นต่ำของระดับ)โดยไม่แสดงให้เห็นอัตราเงินเดือนเป็นขั้นๆแบบเดิม
     -   การประเมินผลการปฏิบัติงานจะเปลี่ยนแปลงไป วิธีการประเมินของตำแหน่งประเภทต่างๆอาจไม่จำเป็นต้องเหมือนกันเพราะมีภารกิจที่แตกต่างกัน
     -   การเลื่อนเงินเดือนประจำปีจะคำนวณเป็นเปอร์เซ็นต์ตามผลการประเมินการปฏิบัติงานและในวงเงินที่ได้รับจัดสรรเหมือนกับภาคเอกชน เพื่อเป็น
เครื่องมือสนับสนุนในการกระตุ้นให้เกิดผลการปฏิบัติงานที่คล่องตัวและชัดเจนขึ้น

                        

และแล้วเมื่อวันที่ ๑๕ กันยายน ๒๕๕๑ ก.พ.ได้เวียนแจ้งแนวปฏิบัติในการกำหนดอัตรากำลังและแต่งตั้งข้าราชการในระหว่างการปรับใช้ พ.ร.บ.ฉบับใหม่
เพื่อให้คงกรอบอัตรากำลังเดิมไว้และชะลอการบรรจุแต่งตั้งใหม่ เพื่อให้ส่วนราชการสามารถจัดตำแหน่งข้าราชการเข้าสู่ประเภทตำแหน่ง สายงาน
และระดับตำแหน่งตามมาตรฐานกำหนดตำแหน่งใหม่ (จำนวน ๒๔๕ สายงาน จากเดิมที่มี ๔๖๕ สายงาน) ให้แล้วเสร็จภายในวันที่ ๑๑ ธันวาคม ๒๕๕๑

     ดังนั้น วันที่  ๑๑ ธันวาคม ๒๕๕๑ จึงเป็นวันดีเดย์ที่ ก.พ. ประกาศบัญชีจัดตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญตามกฎหมายใหม่ (พูดง่ายๆก็คือ ประกาศว่า
ข้าราชการที่เดิมเคยอยู่ในตำแหน่ง ซี ๑ ถึง ซี ๑๑ จะไปอยู่ในแท่งใด ระดับใด) ส่งให้ส่วนราชการต่างๆ(จำนวน ๑๔๗ กรม) นำไปดำเนินการแต่งตั้ง ข้าราชการในสังกัดให้แล้วเสร็จภายใน ๓๐ วัน

     การเปลี่ยนแปลงของ ก.พ. ครั้งนี้มีประเด็นใหญ่อยู่ที่การยกเลิกระบบซี เข้าสู่ระบบแท่ง โดยมิให้กระทบหรือลิดรอนเงินเดือน ค่าตอบแทน สิทธิประโยชน์
ต่างๆ รวมทั้งมิให้สร้างภาระต่องบประมาณด้วย ดังจะเห็นได้จากการเปรียบเทียบตัวเลขของบัญชีเงินเดือนใหม่กับบัญชีเงินเดือนเดิม พบว่า เม็ดเงินในบัญช
ีใหม่ทั้งขั้นสูง ขั้นต่ำ ยังคงเป็นตัวเลขเดียวกับบัญชีเดิมเพียงแต่เลือกนำมาปรับเข้าแท่งใหม่ให้เหมาะสมกับประเภทและระดับตำแหน่ง อีกทั้งยังขยาย
ช่วงเพดานเงินเดือนให้กว้างขึ้น ทำให้สามารถบรรเทาปัญหาของผู้ที่เงินเดือนเต็มขั้นหรือเงินเดือนตันได้ในระดับหนึ่ง

     หวังว่าคงคลายความสงสัย กังวลใจไปได้บ้าง และเมื่อถึงเวลาที่มหาวิทยาลัยต้องเข้าสู่ระบบแท่งของข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา คาดว่า
ก.พ.อ. เองต้องให้เวลาในการดำเนินการปรับเปลี่ยนระบบเช่นเดียวกับแนวทางการดำเนินการของ ก.พ. เช่นกัน และ ก.พ.อ.จะต้องกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ
ขั้นตอน และแนวปฏิบัติให้มหาวิทยาลัย ขอให้บุคลากรของมหาวิทยาลัยโดยเฉพาะข้าราชการทุกท่านได้รับทราบข้อมูล ทำความเข้าใจ เตรียมตัวเตรียมใจ
และเตรียมความพร้อมในการปรับตัวให้รองรับและทันต่อการเปลี่ยนแปลงใหม่ๆที่จะเกิดขึ้นในเร็วๆนี้และขอให้เตรียมพบกับเรื่องที่มีความต่อเนื่องกับระบบแท่ง
เงินเดือนของ ก.พ. ตอนต่อไป โปรดติดตาม “Broadbanding” ในฉบับหน้า พลาดไม่ได้นะคะ!